Kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh – Bài 16: Mô tả tình trạng bất định

Bất định (uncertainty) thường bàng bạc trong văn chương khoa học.  Đọc một bài báo khoa học nào, chúng ta cũng thấy những câu văn với những tính từ hay trạng từ mô tả tình trạng có thể nói là “chẳng có gì chắc chắn”.  Nhưng tính bất định chính là đặc điểm của khoa học.  Nhưng người có kinh nghiệm thường sử dụng từ thích hợp để mô tả tình trạng bất định theo mức độ của kiến thức hiện hành.

Đối với người Việt chúng ta chưa quen (hay mới làm quen) với tiếng Anh, việc chọn một từ thích hợp để mô tả tình trạng bất định không phải là điều dễ dàng.  Tiếng Việt chúng ta chỉ có vài từ như “có thể”, “có lẽ”, “có khả năng”, v.v… để mô tả tình trạng bất định, còn tiếng Anh thì có rất nhiều từ (như probably, possibly, may be, perhaps, certainly, likely, v.v…) để nói lên cùng trạng thái.  Vấn đề trở nên khó khăn là chúng ta dùng từ nào để phản ảnh mức độ bất định.  Mức độ ở đây có thể hiểu như xác suất từ 0 đến 1, tức là một thước đo mang tính liên tục.

Không có sách vở nào chỉ cách dùng những từ tiếng Anh cho từng mức độ của sự bất định.  Thật vậy, tôi tìm trong sách về sử dụng tiếng Anh, từ “ông tổ” Fowler đến sách hiện đại, chẳng thấy sách nào đề cập đến việc phân biệt probably, possibly, may be, perhaps, certainly, likely, v.v… Trong tình trạng vô vọng, tôi tình cờ học được vài từ quan trọng.  Số là hôm qua, trong một cuộc họp hàng tháng, hội đồng về an toàn trong Viện Garvan liệt kê một số vấn đề được xem là có nguy cơ (như nguy cơ bị điện giật, nguy cơ bị thương bởi hóa chất và gas, nguy cơ bị nhiễm từ máu, nguy cơ building bị … sập) và họ phải đánh giá nguy cơ bằng những từ tiếng Anh.  Họ sử dụng thuật ngữ của … quân đội Úc để đánh giá nguy cơ!  Thế là tôi phải hỏi xin tài liệu về thuật ngữ nguy cơ để vừa học thêm, vừa làm tài liệu tham khảo cho các bạn nào đang làm nghiên cứu sinh.

Bảng sau đây tóm lược những từ thông dụng để mô tả mức độ khẳng định của kiến thức:

Mức độ khẳng định Động từ Tính từ hay trạng từ Ví dụ
Hoàn toàn (completely); 100% is / is notwill / will notmust / must not Certain / certainlyDefinite / definitelyClear / clearly

Undoubted / Undoubtedly

The data clearly support the hypothesis that X is a cause of Y
Mạnh (strong); 75-100% Can / cannotShould / Should not Probably (not)Presumably Presumably, the authors have evidence to show that …
Trung bình; 50-75% Could / could not Likely / unlikely It’s unlikely that the MCR4 gene is related to bone phenotype
Thấp; 25-50% May / may notMight / might not Possible / possiblyPerhaps / perhaps not It is possible that other factors could be responsible for the effect
Yếu; <25% It is said thatIt appears thatIt seems that There is evidence to suggest that

Hi vọng những “thuật ngữ” trên đây giúp ích cho các bạn khi chọn từ để mô tả tình trạng bất định.

– Nguồn: Nguyenvantuan.net

3 thoughts on “Kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh – Bài 16: Mô tả tình trạng bất định

  1. em đọc trong một vài tài liệu khác trên mạng cung cấp thông tin là maybe va perhaps sử dụng để điễn đạt quan điểm, dự đoán của mình về đối tượng xấp xỉ 50%, còn likely,certainly và probably là 90%( nguồn TOEFL)
    Ngoài ra em còn tìm đươc thông tin nữa là so sánh giữa perhaps va maybe thi từ perhaps là trang trọng hơn.
    Trong các cuốn từ điển giấy phổ thông em có thì em có thể nhóm chúng thành 2 nhóm từ như sau:
    maybe,perhaps,possibly là những từ cùng dùng để nói về những điều chúng ta chưa chắc chắn ( 50% ( có thể là tới 90% như trên).
    Em đang cần phân biệt 6 từ này 1 cách chắc chắn , sự giống và khác nhau giữa chúng,cách dùng trong văn viết và văn nói.em rất cần 1 cách cụ thể và chi tiết chúng.
    Mong sớm nhận được câu trả lời từ mọi người.
    Em cảm ơn mọi người nhiều ạ,

    1. Dear Trinthithu,
      Cảm ơn bạn về phản hồi rất thú vị.

      A. Hoachinh đề nghị bạn xem thêm một số thông tin qua các link này để phân biệt rõ hơn cách dùng của “maybe” , “perhaps” và “possibly”

      *maybe:

      http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/maybe?q=maybe
      http://dictionary.reverso.net/english-cobuild/maybey
      http://www.ldoceonline.com/dictionary/maybe

      *perhaps:

      http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/perhaps?q=perhaps
      http://dictionary.reverso.net/english-cobuild/perhaps
      http://www.ldoceonline.com/dictionary/perhaps

      *possibly:

      http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/possibly_1?q=possibly
      http://dictionary.reverso.net/english-cobuild/possibly
      http://www.ldoceonline.com/dictionary/possibly

      Các từ trên căn cứ theo mức độ trang trọng thì tham khảo ở nguồn này (chắc bạn cũng đã xem rồi)

      http://www.bbc.co.uk/spanish/specials/1125_questions/page3.shtml

      “maybe” thường dùng trong văn nói hơn trong khi “perhaps” thiên về viết lách.

      Điều hết sức quan trọng là với các từ này, giọng đọc tiếng Anh bản ngữ và tiếng Anh Mỹ dấu trọng âm có nhiều khác biệt (xin xem qua các link của cambridge)

      B. Về ” Maybe, probably, certainly” bạn tham khảo thêm qua link này nhé:

      http://www.teacherjoe.us/Learn_English_Grammar05.html

      Cảm ơn bạn đã ghé thăm và chia sẻ.

      hoachinh

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s