Kinh tế thế giới phụ thuộc vào Trung Quốc tới mức nào?

Một bài viết mới đây đăng trên tạp chí The Economist cho rằng, có lẽ, kinh tế thế giới không phụ thuộc vào kinh tế Trung Quốc tới mức như nhiều người vẫn tưởng. VnEconomy xin giới thiệu tới độc giả bản lược dịch của bài viết này.
Thị trấn Alpha thuộc bang Queensland, Australia, chỉ có vỏn vẹn 400 cư dân, trong đó có một lái xe cứu thương làm bán thời gian và duy nhất một sỹ quan cảnh sát.

Tuy nhiên, trong vài năm tới đây, dân số của thị trấn này sẽ tăng gấp 5 lần nhờ một dự án đầu tư trị giá 7,3 tỷ USD của liên doanh giữa công ty khai mỏ Waratah của Australia và công ty quốc doanh Metallurgical Corporation of China của Trung Quốc. Liên doanh này sẽ xây dựng mỏ than lớn nhất Australia ngay tại Alpha và 490 km đường ray để vận chuyển than tới cảng biển, nơi than được vận chuyển sang Trung Quốc.

Có lẽ không phải là cường điệu khi nói rằng nền kinh tế Trung Quốc có ảnh hưởng sâu rộng đối với thế giới, từ những thị trấn nhỏ tới các thị trường lớn. Năm 2009, Trung Quốc chiếm khoảng 46% lượng tiêu thụ than toàn cầu và chiếm một tỷ lệ tương tự trong lượng tiêu thụ kẽm và nhôm của toàn thế giới. Cũng trong năm ngoái, Trung Quốc tiêu thụ một lượng thép thô nhiều gấp đôi lượng tiêu thụ của cả Liên minh Châu Âu (EU), Mỹ và Nhật Bản cộng lại.

Trung Quốc đã vượt Mỹ trở thành thị trường ôtô lớn nhất thế giới trong năm ngoái và được một ngân hàng đầu tư có tên China First Capital dự báo sẽ tiêu thụ nhiều điện thoại di động hơn phần còn lại của thế giới trong năm nay.

Trong thời kỳ 1 năm tính tới cuối quý 3 năm nay, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 9,6%, và tốc độ này đã giảm so với những quý trước đó. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Trung Quốc sẽ đóng góp 1/5 tăng trưởng kinh tế thế giới năm nay, còn nếu tính theo đồng giá sức mua, mức đóng góp này sẽ lên tới hơn 1/4.

Trong 25 năm đầu nổi lên về kinh tế, ảnh hưởng của Trung Quốc được nhận thấy rõ nhất ở kết quả kinh doanh cuối cùng của các doanh nghiệp, vì các điều kiện ở thị trường này cho phép các công ty cắt giảm chi phí. Gần đấy hơn, vai trò của thị trường Trung Quốc đối với các doanh nghiệp lớn càng được thể hiện rõ. Thương hiệu xe hạng sang Audi của Đức trong quý 1 năm nay đã đạt doanh số tại Trung Quốc (bao gồm cả Hồng Kông) cao hơn doanh số ở thị trường Đức. Hãng máy công nghiệp Komatsu của Nhật vừa nhận được đơn đặt mua 44 chiếc xe ben loại siêu lớn từ nhà khai mỏ than lớn nhất của Trung Quốc.

Tạp chí The Economist đã xây dựng một chỉ số chứng khoán nhằm tìm hiểu về sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, gọi là “Sinodepencency Index”, bao gồm 22 doanh nghiệp niêm yết thuộc chỉ số S&P 500 của thị trường Phố Wall có tỷ lệ doanh thu lớn từ Trung Quốc. Mức độ đóng góp của các doanh nghiệp được chọn vào chỉ số này phụ thuộc vào giá trị vốn hóa thị trường và tỷ lệ doanh thu từ Trung Quốc của doanh nghiệp đó. Trong số 22 doanh nghiệp này có hai hãng sản xuất con chip Intel và Qualcomm, hãng đồ ăn nhanh Yum! Brands (sở hữu thương hiệu KFC), hãng máy bay Boeing, và nhà sản xuất kinh Corning.

Kết quả cho thấy, “Sinodepencency Index” có mức tăng điểm cao hơn 10% so với mức tăng của chỉ số S&P nói chung, trong khi kinh tế Trung Quốc có tốc độ tăng mạnh hơn kinh tế Mỹ 11%. Tuy nhiên, “Sinodepencency Index” đã trở về cùng tốc độ tăng với S&P 500 vào hồi tháng 4/2010, thời điểm mà Chính phủ Trung Quốc nỗ lực ngăn chặn bong bóng bất động sản.

Bản thân Trung Quốc đã là một bộ phận lớn và năng động của nền kinh tế thế giới. Chỉ riêng vì lý do này, Trung Quốc sẽ có đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế thế giới nói chung trong năm nay. Tuy nhiên, một câu hỏi khó trả lời hơn là việc liệu Trung Quốc có thể đóng góp lớn vào sự tăng trưởng của phần còn lại của thế giới.

Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất cho nhiều quốc gia như Brazil (Trung Quốc chiếm 12,5% kim ngạch xuất khẩu của Brazil trong năm 2009), Nam Phi (10,3%), Nhật Bản (18,9%) và Australia (21,8%). Tuy nhiên, xuất khẩu chỉ là một hạng mục trong GDP. Tại hầu hết các nền kinh tế ở bất kỳ quy mô nào, chi tiêu nội địa đóng một vai trò quan trọng hơn. Do vậy, xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ chiếm 3,4% GDP của Australia, 2,2% GDP Nhật, 2% GDP Nam Phi, và 1,2% GDP Brazil.

Dĩ nhiên, kim ngạch xuất khẩu có ảnh hưởng lan rộng trong một nền kinh tế. Ở thị trấn Alpha của Australia, triển vọng bán được than sang Trung Quốc đang kích thích hoạt động đầu tư vào các khu mỏ, đường ray, và thậm chí là cả lực lượng cảnh sát. Tuy nhiên, những “số nhân” này hiếm khi lớn hơn 1,5 hoặc 2, có nghĩa là chúng hiếm khi làm gia tăng gấp đôi sự đóng góp vào GDP. Ngoài ra, cùng với sự đóng góp cao hơn của xuất khẩu vào tăng trưởng, nhập khẩu cũng gia tăng theo. Phần lớn các quốc gia bên ngoài khu vực Đông Á đã phải đối mặt với cán cân thương mại với Trung Quốc xấu đi trong thời gian từ 2001-2008. Tính toán một cách đơn giản có thể thấy, thương mại với Trung Quốc có đóng góp nhỏ hoặc âm vào tăng trưởng kinh tế của các nước này, thay vì mức đóng góp dương.

Tuy nhiên, Trung Quốc đóng góp một vai trò lớn hơn đối với những nền kinh tế láng giềng ở sát nước này. Xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm 14% GDP của Đài Loan trong năm 2009, còn đối với Hàn Quốc, tỷ lệ này là hơn 10%. Mặc dù vậy, theo một số nghiên cứu, gần một nửa xuất khẩu của khu vực Đông Nam sang Trung Quốc là hàng linh kiện, như chất bán dẫn và ổn cứng, nhằm phục vụ cho việc lắp ráp các sản phẩm hoàn chính để xuất từ Trung Quốc sang các thị trường khác. Mà ở những lĩnh vực này, Trung Quốc chưa phải đóng vai trò đầu tàu về nhu cầu, mà là một “băng chuyền” cho nhu cầu phát sinh từ những thị trường khác.Nhưng tỷ lệ hàng linh kiện trong kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc đang giảm xuống. Từ mức khoảng 40% cách đây một thập kỷ, tỷ lệ này đã giảm xuống 27% vào năm 2008, theo một số báo cáo mới đây. Theo các chuyên gia, điều này phản ánh sự dịch chuyển dần dần của Trung Quốc từ chỗ là công xưởng của thế giới thành thị trường tiêu thụ của thế giới. Nhiều ý kiến nhận định, các nền kinh tế Philippines, Hàn Quốc và Đài Loan giờ phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu của người Trung Quốc hơn là người Mỹ.

Thương mại không phải là con đường duy nhất mà sự thăng trầm của kinh tế Trung Quốc có thể gây ảnh hưởng tới phần còn lại của thế giới. Việc Trung Quốc mua các tài sản của nước ngoài, như trái phiếu kho bạc Mỹ, giúp làm giảm chi phí vay vốn. Đồng thời, nhu cầu tiêu thụ các hàng hóa đầu vào của Trung Quốc là nhân tố hỗ trợ cho các mặt hàng này, làm lợi cho các quốc gia xuất khẩu tài nguyên. Sự thành công của Trung Quốc cũng làm gia tăng niềm tin của giới đầu tư toàn cầu. Theo một báo cáo của IMF, nếu tốc độ tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc tăng thêm 1% trong một năm thì sẽ làm gia tăng GDP của thế giới thêm 0,4% (tương đương 290 tỷ USD) sau 5 năm.

Từ cuộc khủng hoảng tài chính, Trung Quốc đã cho thấy nền kinh tế của họ có thể tăng trưởng ngay cả khi kinh tế Mỹ sa sút. Rõ ràng, kinh tế Trung Quốc không hoàn toàn phụ thuộc vào kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là kinh tế Trung Quốc có thể thay thế được Mỹ. Trong một báo cáo hồi tháng 4, công ty nghiên cứu độc lập Bank Credit Analyst đã đặt câu hỏi liệu điều gì sẽ xảy ra nếu kinh tế Trung Quốc “hạ cánh sốc”. Các chuyên gia đã đưa ra câu trả lời rằng, mức độ ảnh hưởng sẽ không lớn.

Thực tế cho thấy, vào đầu thập niên 1990, Nhật Bản chiếm một tỷ lệ lớn hơn so với Trung Quốc ngày nay trong GDP toàn cầu. Trong nửa đầu thập niên 1990, tăng trưởng của Nhật đã giảm từ 5% xuống còn 1%, nhưng không có ảnh hưởng gì lớn tới các xu hướng chung của kinh tế thế giới.

Không phải là cường điệu khi nói rằng Trung Quốc có vai trò lớn trong nền kinh tế thế giới, nhưng cũng không phải là quá khó khi tìm lý lẽ để phủ nhận điều này.

Theo Vneconomy
=========================================
Bản gốc Tiếng Anh xin quý bạn đọc tham khảo phía dưới:

THE town of Alpha in Queensland, Australia, has only 400 residents, including one part-time ambulance driver and a lone policeman, according to Mark Imber of Waratah Coal, an exploration firm. But over the next few years it should quintuple in size, thanks to an A$7.5 billion ($7.3 billion) investment by his company and the Metallurgical Corporation of China, a state-owned firm that serves China’s mining and metals industry. This will build Australia’s biggest coal mine, as well as a 490km (300-mile) railway to carry the black stuff to the coast, and thence to China’s ravenous industrial maw.

It is hard to exaggerate the Chinese economy’s far-reaching impact on the world, from small towns to big markets. It accounted for about 46% of global coal consumption in 2009, according to the World Coal Institute, an industry body, and consumes a similar share of the world’s zinc and aluminium. In 2009 it got through twice as much crude steel as the European Union, America and Japan combined. It bought more cars than America last year and this year looks set to buy more mobile phones than the rest of the world put together, according to China First Capital, an investment bank.

In China growth of 9.6% (recorded in the year to the third quarter) represents a slowdown. China will account for almost a fifth of world growth this year, according to the IMF; at purchasing-power parity, it will account for just over a quarter.

For the first 25 years of its rise, China’s influence was most visible on the bottom line of corporate results, as it allowed firms to cut costs. More recently it has become conspicuous on the top line. Audi, a luxury German carmaker, sold more cars in China (including Hong Kong) than at home in the first quarter. Komatsu of Japan has just won an order for 44 “super-large dump trucks” from China’s biggest coal miner.

The Economist has constructed a “Sinodependency index”, comprising 22 members of America’s S&P 500 stockmarket index with a high proportion of revenues in China. The index is weighted by the firms’ market capitalisation and the share of their revenues they get from China. It includes Intel and Qualcomm, both chipmakers; Yum! Brands, which owns KFC and other restaurant chains; Boeing, which makes aircraft; and Corning, a glassmaker. The index outperformed the broader S&P 500 by 10% in 2009, when China’s economy outpaced America’s by over 11 percentage points. But it reconverged in April, as the Chinese government grappled with a nascent housing bubble.

China is, in itself, a big and dynamic part of the world economy. For that reason alone it will make a sizeable contribution to world growth this year. The harder question is whether it can make a big contribution to the rest of the world’s growth.

China is now the biggest export market for countries as far afield as Brazil (accounting for 12.5% of Brazilian exports in 2009), South Africa (10.3%), Japan (18.9%) and Australia (21.8%). But exports are only one component of GDP. In most economies of any size, domestic spending matters more. Thus exports to China are only 3.4% of GDP in Australia, 2.2% in Japan, 2% in South Africa and 1.2% in Brazil (see map).

Export earnings can, of course, have a ripple effect throughout an economy. In Alpha, the prospect of selling coal to China is stimulating investment in mines, railways and probably even policing. But these “multipliers” are rarely higher than 1.5 or 2, which is to say, they rarely do more than double the contribution to GDP. Moreover, just as expanding exports add to growth, burgeoning imports subtract from it. Most countries outside East Asia suffered a deteriorating trade balance with China from 2001 to 2008. By the simple arithmetic of growth, trade with China made a (small) negative contribution, not a positive one.

China plays a larger role in the economies of its immediate neighbours. Exports to China accounted for over 14% of Taiwan’s GDP last year, and over 10% of South Korea’s. But according to a number of studies, roughly half of East Asia’s exports to China are components, such as semiconductors and hard drives, for goods that are ultimately exported elsewhere. In these industries, China is not so much an engine of demand as a transmission belt for demand originating elsewhere.

The share of parts and components in its imports is, however, falling. From almost 40% a decade ago, it fell to 27% in 2008, according to a recent paper by Soyoung Kim of Seoul National University, as well as Jong-Wha Lee and Cyn-Young Park of the Asian Development Bank. This reflects China’s gradual “transformation from being the world’s factory, toward increasingly being the world’s consumer,” they write. Gabor Pula and Tuomas Peltonen of the European Central Bank calculate that the Philippine, South Korean and Taiwanese economies now depend more on Chinese demand than American.

Trade is not the only way that China’s ups and downs can spill over to the rest of the world. Its purchases of foreign assets keep the cost of capital down and its appetite for raw materials keeps their price up, to the benefit of commodity producers wherever they sell their wares. Its success can boost confidence and productivity. One attempt to measure these broad spillovers is a paper by Vivek Arora and Athanasios Vamvakidis of the IMF. According to their estimates, if China’s growth quickened by 1 percentage point for a year, it would boost the rest of the world’s GDP by 0.4% (about $290 billion) after five years.

Since the crisis, China has shown that its economy can grow even when America’s shrinks. It is not entirely dependent on the world’s biggest economy. But that does not mean it can substitute for it. In April the Bank Credit Analyst, an independent research firm, asked what would happen if China suffered a “hard landing”. Its answer to this “apocalyptic” question was quite “benign”. As it pointed out, Japan at the start of the 1990s accounted for a bigger share of GDP than China does today. Its growth slowed from about 5% to 1% in the first half of the 1990s without any discernible effect on global trends. It is hard to exaggerate China’s weight in the world economy. But not impossible.

–  The Economist –

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s