Câu chuyện của bìa sách

Hôm qua, tình cờ hướng dẫn cháu gái học bài môn toán học lớp 3. Khi đọc đến bìa sách thì thấy bìa sách của cuốn “Vở bài tập toán lớp 3 – Tập một “ của nhà xuất Giáo dục có phép tính nhân và chia mà tích (với phép nhân) và số bị chia (với phép chia) là một số có 4 chữ số. Tôi thấy ngạc nhiên vì sau khi xem tất cả các bài toán có trong cuốn vở bài tập này thì thấy chương trình học kỳ một của các cháu không có một phép tính nhân, hay chia nào mà có tích và thương đến tận 4 chữ số! Rất lạ…

Bìa một đằng, nội dung một nẻo.

Bìa sách không khác nào cửa sổ của mỗi một quyển sách giáo khoa. Bìa sách tuy chỉ là tờ bìa của cuốn sách nhưng ít nhất nó cũng thể hiện được một phần hay nội dung trong chương trình học của cuốn sách –nhất là sách giáo khoa. Trong khi chương trình học ở kỳ một không có phép tính nhân, chia nào liên quan đến 4 chữ số nhưng tờ bìa của nó lại là một phép tính nhân, chia tới tận 4 chữ số. Đúng là một điều kì quoặc! Nhưng điều kì quoặc hơn là trên sách giáo khoa toán học(giáo trình học) lại là một phép tính nhân và chia có tích và số bị chia là số có 3 chữ  số!

Có lẽ nhà xuất bản giáo dục không để ý đến những nội dung nhỏ nhặt như thế này nhưng với chúng tôi – phụ huynh của các cháu thấy không thỏa mãn với cách thiết kế bìa như vậy của nhà xuất bản.
Một điều rất thú vị là trong cuốn sách in dành cho giáo viên để thiết kế bài giảng của nhà xuất bản Hà nội thì biểu thức in ở bìa sách có tích số và số bị chia cũng chỉ là một số có 3 chữ số.

Vậy đấy, bộ giáo dục mong các cháu lớp 3 giỏi hơn các thầy cô giáo hay sao? Chắc với hi vọng này thì sẽ có nhiều tài năng như giáo sư Ngô Bảo Châu xuất hiện! Tuy nhiên, với mục tiêu đào tạo hiện tại thì phép tính trên bìa sách của nhà xuất bản giáo dục là quá xa rời thực tế. Cần phải có trách nhiệm hơn với sản phẩm mang tính giáo dục mà đối tượng là các cháu thiếu nhi.
Khác với bìa sách của nhà xuất bản giáo dục, một số nhà xuất bản in trên bìa của các cuốn sách tham khảo có các phép tính phù hợp với chương trình học của các cháu hoặc đơn giản là những hình ngộ nghĩnh nhưng theo cảm quan của cá nhân những bìa sách như vậy cũng phù hợp với lứa tuổi của các cháu.

Vỏ không tốt, ruột còn chán hơn

Đã có những cuốn sách của nhà xuất bản giáo dục bị phê phán vì thiết kế không phù hợp với cách học và tiến hành của các cháu học sinh. Bài viết “Thử giải bài toán con gà lớp 3” này là một ví dụ cụ thể về cái cách mà các nhà xuất bản thiết kế công cụ học tập cho các cháu là có rất nhiều “sạn”. Hình như họ chỉ quan tâm đến việc in sách để bán chứ họ không thèm quan tâm đến những người sử dụng nó như thế nào. Một cách đem con bỏ chợ và rất cẩu thả với các sản phẩm giáo dục! Có lẽ, vì thanh danh của nhà xuất bản giáo dục quá bao trùm nên họ không thèm quan tâm đến đối tượng mà họ hướng tới. “Sẽ rút kinh nghiệm trong lần tái bản sau” là câu cửa miệng quen thuộc của nhiều nhà xuất bản.
Thế hệ chúng tôi trước kia không có cuốn sách bài tập có sẵn mà hoàn toàn làm trên vở. Khi làm trên vở thường chúng tôi phải ghi lại đầu bài hoặc ít nhất là đánh số trang, bài học trước mỗi bài giải. Đây là một thói quen tốt vì người đọc có cơ hội đọc đầu đề bài toán khá “nhuyễn” và từ đó hình thành nên cách giải hay, tốt, ngắn gọn. Nhưng với các cháu lớp 3, khi ngôn từ, kỹ năng còn hạn chế thì việc định hình khung, định hình số dòng được viết trên cuốn sách quả là sợ. Toán học phải có sai sót khi giải, nhưng các cháu hình như không được phép gặp sai sót vì nếu sai không có chỗ nào mà viết nữa cho dù muốn sửa lại những điều sai. Một sự bất cập vô lường và gây khó khăn cho các cháu. Hơn nữa, các cháu lại phải viết bút mực vào các cuốn sách này nên việc chữ bị nhòe, bị hằn sang trang sau là không thể tránh khỏi. Nhiều khi chữ viết ở trang sau không thể rõ ràng vì mực viết ở trang trước quá đậm và quá rõ. Viết vào trang sau chẳng khác nào là viết đè văn bản rất khó đọc và gây rách, hỏng giấy. Thật tội cho các cháu!

Và cách dạy cũng là điều lo nhất..

Khi dạy cháu về bài học thời gian (tức bài số 13 trong sách giáo khoa) và xem bài tập cháu gái tôi làm thì thấy có chút bất ổn. Tôi loại bỏ khả năng nhận thức kém của cháu gái mình và cũng không chắc là các thầy cô “quên” nhưng vẫn nêu ra đây để các vị phụ huynh tham khảo.
Khi học về thời gian và học với đồng hồ kim và với đồng hồ điện tử hay các sản phẩm điện tử thì thấy có hai cách chia:
– Theo khung giờ 12 tiếng ( như đồng hồ kim)
– Theo khung giờ 24 tiếng ( theo như đồng hồ điện tử và nhiều sản phẩm điện tử có giờ)
Khi nhìn vào thời gian trên đồng hồ điện tử có ghi thời gian là: “21:45” cháu gái tôi đã viết lên vở bài tập này là “9giờ 45 phút”. Cái lạ là cháu không đưa ra khái niệm về “sáng, trưa, chiều, tối, đêm” để bổ xung vào đằng sau. Vì rõ ràng nếu áp dụng theo khung giờ 12 tiếng thì chúng ta phải phân biệt về thời điểm do “7 giờ 15” phút có thể là vào buổi sáng hay vào buổi tối cùng ngày. Rất hi vọng rằng các thầy cô giáo không “quên” dạy các cháu. Nếu mà quên thì thật sự là điều đáng tiếc. Các bài học về thời gian khiến các cháu rất dễ bị nhầm lẫn vì có thể nói theo giờ hơn và giờ kém. Bản thân khi kiểm tra các cháu học chúng ta sẽ dễ dàng nhận thấy điều này.

Sách là một sản phẩm trí tuệ, giáo dục rất quan trọng với mỗi chúng ta. Không ai trong đời không một lần cầm sách. Thế nhưng, nhiều cuốn sách đóng vai trò là nhân tố quan trọng trong việc định hình tư duy và phát triển giáo dục của đất nước lại có quá nhiều bất cập. Nếu tình trạng này vẫn tiếp tục tái diễn thì khó có thể mong rằng chúng ta sẽ tiến xa, tiến chắc khi bản lề, chỗ đệm còn chưa chắc. Những lãng phí của các cuốn sách bài tập cũng sẽ ngốn của cha mẹ, nền kinh tế quốc dân một lượng ngân sách không nhỏ. Hy vọng những lãng phí không cần thiết này sẽ có những thay đổi trong tương lai gần. Và cần hơn là cái tâm của những người làm giáo dục!

hoachinh

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s